„Ochrona bioróżnorodności torfowiska Kluki” – projekt, który łączy ochronę przyrody z troską o bezpieczeństwo lokalnych społeczności i trwałość infrastruktury

Słowiński Park Narodowy jest jednym z najcenniejszych przyrodniczo obszarów w Polsce, który chroni  unikatowe w skali Europy ekosystemy wydmowe, jeziora przymorskie, bagna
i torfowiska, które stanowią siedliska gatunków roślin torfotwórczych, mchów torfowców, rzadkich roślin bagiennych, a także wielu gatunków ptaków, bezkręgowców i płazów związanych z terenami podmokłymi.

Torfowisko Kluki pełni kluczową funkcję retencyjną. Działa jak naturalny magazyn wody – podczas intensywnych opadów gromadzi jej nadmiar, ograniczając gwałtowny spływ powierzchniowy, natomiast w okresach suszy stopniowo ją uwalnia, stabilizując poziom wód gruntowych. Obecnie torfowisko Kluki jest jednak narażone na postępujący drenaż związany
z funkcjonowaniem Kanału C9 (Żelazo-Kluki), który przecina jego obszar i odprowadza wodę poza torfowisko. - Nadmierne odwodnienie prowadzi do przyspieszonej mineralizacji torfu, emisji CO₂ do atmosfery oraz utraty zdolności retencyjnych. W konsekwencji zwiększa się także dopływ związków azotu i fosforu do Jeziora Łebsko, co sprzyja jego eutrofizacji, pogorszeniu jakości wód i zaburzeniom równowagi biologicznej – podkreśla Łukasz Ciżmowski, dyrektor Słowińskiego Parku Narodowego.

Projekt obejmuje szereg działań: kartowanie terenu, wykonanie przekrojów poprzecznych
i podłużnych Kanału C9, pomiary przepływów, monitoring stanów wód gruntowych przy użyciu piezometrów i automatycznych czujników, a także pobór rdzeni torfowych w celu oceny stopnia zmineralizowania i uwodnienia torfu. Analizy laboratoryjne pozwolą określić parametry filtracyjne i retencyjne, kluczowe dla utrzymania odpowiednich warunków siedliskowych a zebrane dane zostaną wykorzystane do budowy numerycznego modelu hydrologicznego. Efektem końcowym projektu będzie naukowo opracowana koncepcja ochrony torfowiska Kluki.

- Cieszy nas szeroki zakres oddziaływania projektu – oprócz efektów środowiskowych działania te będą miały również istotny wymiar społeczny, doskonale wpisując się
w strategiczne cele Fundacji  – wskazuje Anna Oczoś, prezes Fundacji ORLEN dla Pomorza. Zaplanowane w projekcie rozwiązania hydrologiczne ukierunkowane będą także na ograniczenie ryzyka podtopień oraz zmniejszenie zagrożenia dla zabudowy mieszkalnej miejscowości Kluki, sieci drogowej i infrastruktury technicznej.

Projekt stanowi przykład nowoczesnego podejścia do ochrony przyrody, w którym wzmocnienie retencji wodnej przekłada się bezpośrednio na zachowanie bioróżnorodności, odtworzenie procesów torfotwórczych i poprawę jakości wód oraz zwiększenie bezpieczeństwa lokalnej społeczności.