Fundacja ORLEN dla Pomorza wspiera projekt „Czysty Bałtyk 2026”

Projekt „Czysty Bałtyk 2026”, realizowany jest w ramach Programu Grantowego Adaptacja Klimatyczna dla Północnej Polski przez Fundację Historia Vita i ma na celu ocenę adaptacyjną trzech wraków zlokalizowanych w rejonie Gdańska. Stanowią one narastające zagrożenie ekologiczne wskutek przyspieszonej korozji, rosnącej temperatury wód, intensyfikacji sztormów oraz zwiększonej dynamiki prądów przybrzeżnych. W obliczu zmian klimatu obiekty te mogą stać się źródłem skażeń chemicznych i paliwowych, wpływających na ekosystemy nadbrzeżne, jakość wód oraz bezpieczeństwo mieszkańców regionu.

W ramach pomocy technicznej Komisja Europejska w 2024 roku dokonała szczegółowych ocen zagrożeń generowanych przez wraki Bałtyku. Projekt opiera się na wspomnianych danych a także doświadczeniu Fundacji Historia Vita i inicjatywy SaveBaltic.com.
Wspiera zarówno praktyczne działania adaptacyjne, jak i współpracę administracji, organizacji społecznych, mieszkańców i sektora prywatnego.

–  Troska o środowisko wymaga wspólnego zaangażowania – podkreśla Anna Oczoś – Prezes Zarządu Fundacji ORLEN dla Pomorza. –  Inicjatywy połączone z partnerstwami wspierającymi ochronę środowiska oraz adaptację do zmian klimatu, tworzą synergię działań, która zwiększa skuteczność naszych wysiłków na rzecz otaczającego nas świata.

Obiekty wytypowano w konsultacji z Urzędem Morskim w Gdyni oraz Kapitanatem Portu Gdańsk. Rozpoznaniem objęto trzy lokalizacje. Pierwsza z nich to duży wrak na wysokości Wyspy Sobieszewskiej. Druga to zatopiony kuter znajdujący się przy ujściu Wisły Śmiałej, niedaleko wejścia do Górek Zachodnich, a trzeci obiekt to wraki położone niemal przy samej plaży w okolicy Krynicy Morskiej.

Problem wraków najczęściej pozostaje niewidoczny dla mieszkańców i turystów. Wiele
z nich spoczywa daleko od brzegu albo na znacznych głębokościach. Przykład Krynicy Morskiej pokazuje jednak, że pozostałości dużych konstrukcji mogą znajdować się dosłownie na wyciągnięcie ręki — tuż obok plaży.

W ramach projektu Czysty Bałtyk 2026 zaplanowano sześć specjalistycznych zejść nurkowych — po dwa na każdy obiekt. Pierwsze miały charakter rozpoznawczy, drugie techniczny. Ich celem jest sprawdzenie rzeczywistego stanu wraków, wykonanie dokumentacji fotograficznej i filmowej, zebranie danych terenowych oraz przygotowanie materiału do oceny technicznej, środowiskowej i adaptacyjnej.

Zebrane materiały — zdjęcia, nagrania, obserwacje nurków oraz pomiary — zostaną zestawione z dostępnymi informacjami historycznymi i technicznymi. Dopiero na tej podstawie można przygotowywać odpowiedzialne rekomendacje dotyczące monitoringu, zabezpieczenia i ewentualnych przyszłych prac wydobywczych. Opracowania uwzględnią również wstępne kosztorysy wydobycia wraków,  szacunkowy zakres sprzętu potrzebnego do ich usunięcia oraz możliwe do zastosowania technologie i metody prowadzenia takich prac.

Zapraszamy do zapoznania się z materiałem filmowym przygotowanym przez Beneficjenta projektu: Fundację Historia Vita

https://youtu.be/_TNUnAojOjE